Kinh tế đêm Quảng Ninh và động lực phát triển đô thị

1. Bức tranh kinh tế đêm Quảng Ninh hiện nay

1.1. Kinh tế đêm trở thành động lực mở rộng ngành dịch vụ

Không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm, kinh tế ban đêm đang được nhiều địa phương xác định là động lực mở rộng ngành dịch vụ và gia tăng giá trị cho du lịch. Theo Đề án phát triển kinh tế ban đêm của Chính phủ, việc kéo dài thời gian tiêu dùng giúp tăng doanh thu cho các lĩnh vực lưu trú, ẩm thực, mua sắm và giải trí, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng đô thị. Với Quảng Ninh - địa phương đón hơn 19 triệu lượt khách trong năm 2024, nhu cầu trải nghiệm sau hoàng hôn tạo dư địa lớn để phát triển các sản phẩm dịch vụ mới, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái phục vụ du lịch quanh năm thay vì chỉ tập trung vào ban ngày.

Kinh tế đêm Quảng Ninh là động lực mở rộng phát triển du lịch. (Nguồn: Sưu tầm)

1.2. Quảng Ninh sở hữu nhiều lợi thế để phát triển kinh tế đêm

Lợi thế của Quảng Ninh không chỉ nằm ở lượng khách lớn mà còn ở khả năng kết nối đồng thời nhiều yếu tố tạo nên một nền kinh tế đêm bền vững. Hạ tầng giao thông liên tục được đầu tư với cao tốc, cảng tàu khách quốc tế, sân bay Vân Đồn cùng hệ thống đô thị ven biển tạo điều kiện để du khách dễ dàng tiếp cận các điểm đến. Bên cạnh đó, cảnh quan ven vịnh, hệ sinh thái nghỉ dưỡng, vui chơi và thương mại ngày càng đa dạng giúp kinh tế đêm Quảng Ninh có nền tảng phát triển theo hướng quy mô, thay vì chỉ dựa vào các hoạt động mua sắm hay ẩm thực đơn lẻ.

2. Những yếu tố tạo nên sức sống của kinh tế đêm Quảng Ninh

2.1. Không gian công cộng và cảnh quan ven biển

Tại các đô thị du lịch, không gian công cộng thường là điểm khởi đầu để hình thành dòng chảy kinh tế ban đêm. Quảng trường, công viên, tuyến dạo bộ hay quảng trường ven biển không chỉ tạo nơi tập trung đông người mà còn kích thích sự phát triển của thương mại, dịch vụ và các hoạt động văn hóa xung quanh. Với lợi thế sở hữu đường bờ biển dài cùng cảnh quan đặc trưng của Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh có điều kiện để phát triển những không gian mở có khả năng hoạt động xuyên suốt từ ngày đến đêm. Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp nâng cao sức hấp dẫn của đô thị và gia tăng giá trị khai thác cho khu vực lân cận.

2.2. Hệ thương mại, ẩm thực và mua sắm

Nếu không gian công cộng tạo dòng khách thì hệ thương mại và dịch vụ quyết định khả năng chuyển đổi thành giá trị kinh tế. Phố thương mại, chợ đêm, nhà hàng hay các tổ hợp mua sắm giúp kéo dài hành trình trải nghiệm, đồng thời gia tăng mức chi tiêu của du khách trong cùng một khu vực. Tại Quảng Ninh, việc đưa vào vận hành chợ đêm VUI-Fest Hạ Long cùng định hướng phát triển các sản phẩm ẩm thực, mua sắm và giải trí theo Đề án phát triển kinh tế ban đêm cho thấy địa phương đang hướng đến mô hình khai thác đồng bộ, nơi mỗi hoạt động đều tạo giá trị bổ trợ cho nhau thay vì phát triển riêng lẻ.

Hoạt động thương mại, mua sắm và ẩm thực thu hút du khách. (Nguồn: Sưu tầm)

2.3. Chuỗi sự kiện và hoạt động giải trí

Một đô thị khó có thể duy trì sức sống về đêm nếu thiếu các sự kiện tạo điểm nhấn. Những lễ hội, chương trình nghệ thuật, show diễn hay hoạt động cuối tuần không chỉ thu hút dòng khách mà còn tạo động lực cho lưu trú, ẩm thực và bán lẻ cùng phát triển. Những năm gần đây, Quảng Ninh liên tục bổ sung các sản phẩm du lịch đêm, từ nhạc hội, trình diễn pháo hoa đến các tour trải nghiệm đặc sắc, qua đó từng bước mở rộng thời gian lưu trú của du khách. Việc có thêm sự tham gia của các doanh nghiệp lớn trong phát triển hệ sinh thái giải trí cũng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến.

2.4. Hạ tầng và khả năng kết nối

Kinh tế ban đêm chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được vận hành trên nền tảng hạ tầng đồng bộ. Hệ thống giao thông thuận tiện, bãi đỗ xe, chiếu sáng đô thị cùng khả năng kết nối giữa khu lưu trú, thương mại, giải trí và không gian công cộng quyết định trực tiếp trải nghiệm của du khách. Thay vì phát triển các điểm đến rời rạc, xu hướng hiện nay là hình thành những khu vực có thể đáp ứng nhiều nhu cầu trong cùng một hành trình. Đây cũng là yếu tố giúp kinh tế đêm Quảng Ninh nâng cao hiệu quả khai thác đô thị, đồng thời tạo nền tảng cho sự gia tăng giá trị thương mại và bất động sản trong dài hạn.

3. Kinh tế đêm tạo ra giá trị gì cho đô thị và bất động sản?

3.1. Gia tăng sức hút của điểm đến du lịch

Năng lực cạnh tranh của một điểm đến ngày nay không còn được quyết định bởi số lượng danh thắng mà bởi khả năng tạo ra trải nghiệm liên tục trong suốt hành trình của du khách. Khi các hoạt động mua sắm, ẩm thực, văn hóa và giải trí được kéo dài đến buổi tối, điểm đến không chỉ mở rộng "khung giờ tiêu dùng" mà còn gia tăng chiều sâu trải nghiệm. Đây là yếu tố quan trọng giúp du khách có xu hướng lưu trú lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và sẵn sàng quay trở lại. Với Quảng Ninh, kinh tế đêm vì thế không đơn thuần bổ sung sản phẩm du lịch mà góp phần hoàn thiện sức hấp dẫn của một đô thị biển có khả năng phục vụ du khách xuyên suốt từ ngày đến đêm.

Hoạt động lễ hội đêm thu hút nguồn du khách trong và ngoài nước. (Nguồn: Sưu tầm)

3.2. Thúc đẩy sự phát triển của đô thị dịch vụ

Kinh tế ban đêm chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong một cấu trúc đô thị đủ khả năng vận hành nhiều chức năng cùng lúc. Dòng khách kéo dài sau hoàng hôn sẽ tạo nhu cầu cho thương mại, lưu trú, ẩm thực, giải trí và các dịch vụ hỗ trợ phát triển đồng thời, từ đó hình thành những trung tâm dịch vụ có sức sống bền vững thay vì các điểm kinh doanh riêng lẻ. Đây cũng là hướng phát triển đang được nhiều đô thị du lịch lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và tối ưu giá trị sử dụng không gian. Với Quảng Ninh, quá trình này góp phần định hình diện mạo đô thị hiện đại, nơi hoạt động kinh tế không còn giới hạn trong khung giờ hành chính mà được duy trì bằng nhịp sống liên tục.

3.3. Nâng cao giá trị bất động sản

Ở góc độ phát triển đô thị, giá trị của bất động sản không chỉ đến từ vị trí mà còn được quyết định bởi khả năng tạo lập dòng người và duy trì hoạt động kinh tế lâu dài. Một khu vực sở hữu hệ sinh thái dịch vụ vận hành cả ngày lẫn đêm thường có lợi thế lớn trong việc gia tăng công năng khai thác đối với bất động sản thương mại, lưu trú và dịch vụ. Khi lượng khách được phân bổ ổn định trong nhiều khung giờ, hiệu suất vận hành của tài sản cũng được cải thiện, đồng thời tạo nền tảng cho giá trị khai thác bền vững. Đây là lý do kinh tế ban đêm ngày càng được xem là một trong những động lực thúc đẩy giá trị bất động sản tại các đô thị du lịch.

4. Mô hình đô thị góp phần phát triển kinh tế đêm

4.1. Quy hoạch tích hợp tạo nên không gian hoạt động xuyên suốt

Kinh tế ban đêm không được tạo nên bởi một tuyến phố hay một khu vui chơi riêng lẻ, mà là kết quả của một cấu trúc đô thị được quy hoạch đồng bộ. Khi không gian công cộng, thương mại, lưu trú, văn hóa và giải trí được kết nối trong cùng một hệ sinh thái, dòng khách có thể dịch chuyển tự nhiên giữa các điểm đến mà không làm gián đoạn trải nghiệm. Chính sự liên hoàn này giúp kéo dài thời gian hiện diện của du khách, gia tăng hiệu quả khai thác dịch vụ và tạo sức sống bền vững cho toàn khu vực thay vì chỉ tập trung vào một vài điểm nhấn.

Đô thị được quy hoạch tích hợp tạo nên nhiều hoạt động và không gian giải trí. (Nguồn: Sưu tầm)

4.2. Hệ tiện ích góp phần gia tăng trải nghiệm

Nếu quy hoạch tạo nên khung phát triển thì hệ tiện ích quyết định chất lượng trải nghiệm của đô thị. Công viên, quảng trường, tuyến phố thương mại, không gian cộng đồng hay các điểm vui chơi không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng của cư dân mà còn tạo ra nhiều lý do để du khách tiếp tục lưu lại sau khi kết thúc hành trình tham quan. Việc các tiện ích được bố trí theo khoảng cách hợp lý và có khả năng bổ trợ lẫn nhau sẽ hình thành chuỗi trải nghiệm liên tục, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác thương mại cũng như gia tăng sức hấp dẫn cho toàn bộ khu vực.

4.3. Giá trị từ những dự án phát triển đồng bộ

Thực tế cho thấy, những đô thị có sức sống về đêm thường được phát triển từ các dự án quy hoạch đồng bộ, nơi hạ tầng, tiện ích và các chức năng đô thị được đầu tư ngay từ đầu thay vì bổ sung từng phần. Mô hình này không chỉ tạo điều kiện để các hoạt động thương mại, giải trí và dịch vụ vận hành hiệu quả mà còn hình thành hệ sinh thái đủ sức duy trì dòng khách lâu dài. Tại Quảng Ninh, Sun Elite City là một ví dụ cho định hướng phát triển đó khi quy hoạch trên quy mô 324 ha tại Bãi Cháy, tích hợp không gian công cộng, phố thương mại, công viên và hệ tiện ích trải nghiệm trong cùng một quần thể. Cách tiếp cận này góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế ban đêm, đồng thời tạo nền tảng để gia tăng giá trị đô thị và nâng cao hiệu quả khai thác bất động sản trong dài hạn.

Trong bối cảnh du lịch ngày càng đề cao trải nghiệm và chất lượng điểm đến, kinh tế đêm Quảng Ninh được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng dư địa phát triển cho đô thị dịch vụ. Khi quy hoạch, hạ tầng và hệ sinh thái tiện ích được đầu tư đồng bộ, không gian về đêm không chỉ gia tăng sức hút du lịch mà còn tạo nền tảng cho giá trị bất động sản phát triển bền vững.