Hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở tòa nhà chung cư

1. Vì sao cần trang bị kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở chung cư?

Cháy tại chung cư có thể diễn biến nhanh và gây khó khăn cho việc thoát nạn do cư dân sống ở nhiều tầng, số lượng người cần di chuyển lớn và khói có thể lan qua hành lang, cầu thang. Trong tình huống này, việc biết trước nên đi theo hướng nào, sử dụng lối thoát nào và xử lý ra sao khi gặp khói sẽ giúp mỗi người chủ động hơn thay vì hoảng loạn. Trang bị kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở tòa nhà chung cư vì vậy là điều cần thiết đối với mọi thành viên trong gia đình.

Bên cạnh việc biết cách thoát ra ngoài, cư dân cũng cần chuẩn bị phương án cho những trường hợp lối thoát bị khói hoặc lửa chặn. Xác định trước vị trí cầu thang bộ, cửa thoát nạn, khu vực tập kết và cách liên hệ với lực lượng cứu hỏa sẽ giúp xử lý tình huống có trật tự hơn. Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người gặp khó khăn khi di chuyển cần được tính đến trong phương án thoát nạn của từng gia đình để mọi thành viên đều biết mình cần làm gì khi có sự cố.

Trang bị kỹ năng thoát hiểm giúp cư dân chủ động hơn khi xảy ra cháy tại chung cư. (Nguồn: Sưu tầm)

2. Cần chuẩn bị gì trước khi xảy ra cháy?

Trước khi xảy ra sự cố, mỗi gia đình nên chủ động xây dựng phương án thoát nạn thay vì chờ đến lúc có cháy mới tìm cách xử lý. Việc kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở tòa nhà chung cư được chuẩn bị từ trước sẽ giúp cư dân nhanh chóng xác định lối đi, biết cách sử dụng các thiết bị cần thiết và chủ động hỗ trợ những thành viên cần được giúp đỡ. Bộ Công an cũng khuyến cáo cư dân chung cư cần ghi nhớ lối thoát nạn và sử dụng cầu thang bộ khi xảy ra cháy.

2.1. Xác định cầu thang bộ và lối thoát nạn

Ngay khi chuyển đến chung cư, mỗi gia đình nên dành thời gian tìm hiểu vị trí cầu thang bộ, cửa thoát nạn và các tuyến đường có thể dẫn ra khu vực an toàn. Không nên chỉ ghi nhớ một lối đi mà nên biết thêm phương án khác trong trường hợp hành lang hoặc một khu vực bị khói lửa chặn lại. Khi đi trong tòa nhà, hãy chú ý các biển chỉ dẫn thoát nạn và vị trí đèn chỉ dẫn để có thể nhận biết ngay cả khi tầm nhìn bị hạn chế.

Cư dân nên xác định trước các lối thoát nạn và cầu thang bộ khi chuyển đến chung cư. (Nguồn: Sưu tầm)

2.2. Ghi nhớ vị trí chuông báo cháy và thiết bị chữa cháy

Cư dân nên biết vị trí các nút báo cháy, bình chữa cháy và những thiết bị phòng cháy chữa cháy được bố trí tại tầng mình sinh sống. Khi phát hiện cháy, việc nhanh chóng báo động cho những người xung quanh có thể giúp mọi người kịp thời rời khỏi khu vực nguy hiểm. Tuy nhiên, thiết bị chữa cháy chỉ nên được sử dụng khi đám cháy còn nhỏ và người thực hiện có đủ điều kiện an toàn, không nên cố gắng dập lửa khi khói hoặc nhiệt đã lan rộng. Việc biết vị trí thiết bị từ trước cũng giúp tránh mất thời gian tìm kiếm trong lúc hoảng loạn.

2.3. Kiểm tra cửa căn hộ và lối đi thường xuyên

Cửa căn hộ cần được giữ trong tình trạng hoạt động tốt để có thể đóng kín khi cần ngăn khói và lửa. Lối đi từ cửa căn hộ đến cầu thang thoát nạn cũng nên được giữ thông thoáng, không đặt xe đẩy, thùng hàng, tủ hoặc những vật dụng có thể cản trở việc di chuyển. Gia đình có thể định kỳ kiểm tra hành lang, cửa thoát nạn và hệ thống chiếu sáng chung để kịp thời phát hiện bất tiện. Việc chủ động kiểm tra này đặc biệt quan trọng vì trong trường hợp khẩn cấp, chỉ một vật cản nhỏ cũng có thể khiến việc di chuyển của nhiều người trở nên khó khăn.

2.4. Chuẩn bị phương án cho trẻ em và người lớn tuổi

Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn khi di chuyển cần có phương án hỗ trợ riêng trong trường hợp xảy ra cháy. Gia đình nên thống nhất trước ai sẽ hỗ trợ từng người, hướng di chuyển và điểm tập trung sau khi rời khỏi căn hộ. Với trẻ nhỏ, nên hướng dẫn cách nhận biết chuông báo cháy, biển chỉ dẫn và những việc cần làm khi nghe báo động. Người lớn tuổi cũng cần được làm quen với lối đi và cầu thang bộ để tránh lúng túng khi phải di chuyển trong điều kiện có khói.

2.5. Nắm thông tin liên hệ khẩn cấp

Mỗi gia đình nên lưu sẵn số điện thoại 114 và biết cách cung cấp thông tin khi gọi báo cháy. Khi xảy ra sự cố, cần thông báo rõ địa chỉ tòa nhà, tầng, số căn hộ hoặc vị trí đang gặp nguy hiểm để lực lượng cứu nạn có cơ sở tiếp cận. Bên cạnh số 114, cư dân cũng nên lưu số điện thoại của ban quản lý hoặc bộ phận bảo vệ tòa nhà để có thể thông báo nhanh về sự cố.

Cư dân nên lưu sẵn số 114 và thông tin liên hệ của ban quản lý để sử dụng khi có sự cố. (Nguồn: Sưu tầm)

3. Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở tòa nhà chung cư

Khi xảy ra cháy trong chung cư, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và nhanh chóng xác định lối thoát an toàn. Cư dân nên ưu tiên báo động, gọi 114, sử dụng cầu thang bộ và tránh đi qua khu vực có khói hoặc lửa dày đặc. Trong trường hợp không thể rời căn hộ an toàn, cần đóng cửa, hạn chế khói lọt vào và tìm cách báo vị trí cho lực lượng cứu nạn.

3.1. Bình tĩnh báo động và gọi 114

Một trong những kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở tòa nhà chung cư đầu tiên là giữ bình tĩnh và nhanh chóng báo cho những người xung quanh biết có sự cố. Nếu có thể thực hiện an toàn, cư dân nên sử dụng nút báo cháy của tòa nhà, sau đó gọi 114 để thông báo. Khi liên hệ, cần nói rõ địa chỉ tòa nhà, tầng, số căn hộ và vị trí xảy ra cháy để lực lượng cứu nạn dễ xác định khu vực cần hỗ trợ.

3.2. Kiểm tra cửa trước khi mở

Trước khi mở cửa căn hộ, hãy kiểm tra xem bên ngoài có dấu hiệu bất thường như cửa nóng, khói lọt qua khe cửa hoặc tiếng lửa hay không. Nếu nhận thấy nhiệt độ cửa cao hoặc hành lang có nhiều khói, không nên mở cửa và cố đi ra ngoài. Trong trường hợp cửa không có dấu hiệu nguy hiểm, hãy mở từ từ, quan sát hành lang rồi mới quyết định di chuyển để tránh bước thẳng vào khu vực đang có lửa hoặc khói.

3.3. Di chuyển theo lối thoát nạn an toàn

Khi hành lang vẫn có thể di chuyển, cư dân nên đi theo biển chỉ dẫn đến cầu thang bộ và nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm. Trong quá trình thoát nạn, cần giữ bình tĩnh, không chen lấn, xô đẩy và không quay lại lấy tài sản. Nếu một lối đi đã bị khói hoặc lửa chặn, không nên cố vượt qua mà cần tìm hướng khác an toàn hơn. Khi có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn trong việc di chuyển, các thành viên nên chủ động hỗ trợ họ.

3.4. Không sử dụng thang máy

Khi có cháy, thang máy có thể dừng hoạt động hoặc gặp sự cố khiến người bên trong bị mắc kẹt. Khói cũng có thể lan vào khu vực thang máy, làm tình huống trở nên nguy hiểm hơn. Vì vậy, cư dân nên sử dụng cầu thang bộ theo hướng dẫn thoát nạn của tòa nhà. Đây là nguyên tắc cần ghi nhớ từ trước để tránh lựa chọn thang máy theo thói quen khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Không sử dụng thang máy là nguyên tắc cần ghi nhớ khi thoát hiểm tại chung cư có cháy. (Nguồn: Sưu tầm)

3.5. Cúi thấp người và hạn chế hít khói

Nếu phải di chuyển qua khu vực có khói, nên hạ thấp người và hạn chế hít khói trong quá trình thoát nạn. Tuy nhiên, không nên cố đi qua hành lang hoặc cầu thang khi khói quá dày, nhiệt độ cao hoặc tầm nhìn bị hạn chế nghiêm trọng. Nếu nhận thấy lối thoát không còn an toàn, cần quay về khu vực có thể bảo vệ bản thân, đóng cửa và tìm cách báo vị trí để được hỗ trợ.

Cúi thấp người giúp cư dân hạn chế tiếp xúc với khói khi thoát nạn. (Nguồn: Sưu tầm)

3.6. Đóng cửa phía sau khi rời đi nếu có thể

Nếu điều kiện cho phép, có thể đóng cửa căn hộ sau khi rời đi để hạn chế khói và lửa lan sang các khu vực khác. Tuy nhiên, không nên quay lại hoặc dừng lại quá lâu chỉ để đóng cửa khi bên ngoài đang có nguy hiểm. Trong mọi tình huống, việc rời khỏi khu vực cháy an toàn vẫn phải được ưu tiên trước những công việc khác.

3.7. Hỗ trợ trẻ em, người cao tuổi và người gặp khó khăn khi di chuyển

Trong gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn khi di chuyển, nên thống nhất trước người sẽ hỗ trợ từng thành viên khi có sự cố. Trong quá trình thoát nạn, cần di chuyển có trật tự, tránh chen lấn và xô đẩy để hạn chế nguy cơ ngã hoặc cản trở người khác. Việc chuẩn bị phương án từ trước sẽ giúp các thành viên phối hợp tốt hơn và giảm bớt sự lúng túng trong tình huống khẩn cấp.

4. Sau khi thoát khỏi tòa nhà cần làm gì?

Thoát được khỏi tòa nhà mới chỉ là bước đầu, sau đó cư dân vẫn cần giữ bình tĩnh và thực hiện đúng những việc cần thiết. Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở tòa nhà chung cư không chỉ dừng ở việc rời khỏi khu vực nguy hiểm mà còn bao gồm cách di chuyển, hỗ trợ người khác và phối hợp với lực lượng cứu nạn sau khi đã ra ngoài.

4.1. Di chuyển đến khu vực an toàn

Sau khi rời khỏi tòa nhà, cư dân nên nhanh chóng di chuyển đến khu vực tập kết hoặc nơi thoáng, cách xa đám cháy, khói và các vị trí có nguy cơ sụp đổ. Không nên đứng ngay trước cửa ra vào, dưới khu vực có vật thể dễ rơi hoặc tại lối xe cứu hỏa đang tiếp cận. Nếu tòa nhà đã có điểm tập kết được quy định sẵn, mọi người nên di chuyển về đúng vị trí để thuận tiện kiểm tra số lượng cư dân và hỗ trợ người gặp nạn.

4.2. Không quay lại tòa nhà khi chưa được phép

Dù còn đồ đạc hoặc người thân chưa được tìm thấy, cư dân cũng không nên tự ý quay trở lại tòa nhà khi chưa có hướng dẫn từ lực lượng chức năng. Đám cháy có thể tiếp tục lan rộng, khói và nhiệt vẫn có thể tồn tại ngay cả khi không còn nhìn thấy ngọn lửa. Việc quay lại không những gây nguy hiểm cho chính mình mà còn có thể cản trở quá trình cứu nạn. Nếu cần tìm người hoặc tài sản, hãy cung cấp thông tin cho lực lượng cứu hộ để được hỗ trợ.

4.3. Cung cấp thông tin cho lực lượng cứu nạn

Khi đã ra ngoài an toàn, cư dân nên chủ động thông báo cho lực lượng cứu nạn về những thông tin mình biết, chẳng hạn vị trí xảy ra cháy, tầng có người mắc kẹt hoặc khu vực có người cần hỗ trợ. Những thông tin cụ thể về số căn hộ, vị trí cửa ra vào hoặc số người còn bên trong sẽ giúp việc tìm kiếm thuận lợi hơn. Tuy nhiên, người dân chỉ nên cung cấp thông tin mình chắc chắn và tránh tự ý quay lại để xác minh nếu điều đó khiến bản thân gặp nguy hiểm.

4.4. Kiểm tra người thân và hỗ trợ người bị nạn

Sau khi đến khu vực an toàn, mỗi gia đình nên nhanh chóng kiểm tra xem tất cả thành viên đã có mặt hay chưa, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người gặp khó khăn khi di chuyển. Nếu phát hiện người bị thương hoặc có dấu hiệu cần hỗ trợ, cần thông báo ngay cho lực lượng cứu hộ và nhân viên y tế gần nhất. Trong lúc chờ hỗ trợ, nên giữ người bị nạn ở vị trí an toàn và tránh tự ý thực hiện những thao tác có thể làm tình trạng nghiêm trọng hơn.

Trang bị kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở tòa nhà chung cư là cách thiết thực giúp cư dân chủ động hơn khi xảy ra sự cố bất ngờ. Từ việc nhận biết nguy cơ, xác định lối thoát, xử lý khi gặp khói đến cách ứng phó khi không thể rời căn hộ, mỗi người đều nên nắm rõ và ghi nhớ trước. Chuẩn bị sẵn phương án cho cả gia đình sẽ giúp việc thoát nạn bình tĩnh, có tổ chức và an toàn hơn.