Quy định thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất

1. Thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất có được không?

1.1. Giấy ủy quyền mua bán nhà đất được hiểu như thế nào?

Ủy quyền trong giao dịch nhà đất là việc một người cho phép người khác nhân danh mình thực hiện một hoặc một số công việc nhất định như ký hợp đồng, nhận tiền hoặc làm thủ tục sang tên. Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, đây là sự thỏa thuận giữa bên ủy quyền và bên được ủy quyền về việc thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền. Trong thực tế, mọi người thường gọi là giấy ủy quyền, nhưng về bản chất pháp lý cần căn cứ vào nội dung văn bản để xác định đây là giấy ủy quyền hay hợp đồng ủy quyền.

Giấy ủy quyền mua bán nhà đất thể hiện phạm vi công việc và quyền hạn của bên được ủy quyền. (Nguồn: Sưu tầm)

1.2. Khi nào có thể chấm dứt việc ủy quyền mua bán nhà đất?

Việc ủy quyền có thể chấm dứt khi hết thời hạn, công việc đã hoàn thành, các bên có thỏa thuận hoặc một bên đơn phương chấm dứt theo quy định. Theo Điều 569 Bộ luật Dân sự 2015, bên ủy quyền có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nhưng có thể phải báo trước, thanh toán thù lao hoặc bồi thường tùy trường hợp. Khi chấm dứt, bên ủy quyền cũng nên thông báo bằng văn bản cho người thứ ba liên quan để hạn chế phát sinh giao dịch ngoài ý muốn.

1.3. Thu hồi giấy ủy quyền có đồng nghĩa với hủy hợp đồng ủy quyền không?

Thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất không đồng nghĩa với việc chấm dứt hay hủy hợp đồng ủy quyền. Thu hồi thường được hiểu là lấy lại văn bản hoặc không tiếp tục trao quyền, trong khi chấm dứt ủy quyền làm kết thúc quan hệ ủy quyền theo căn cứ pháp luật hoặc thỏa thuận. Nếu văn bản đã được công chứng, việc chấm dứt hoặc hủy bỏ còn phải thực hiện theo quy định pháp luật về công chứng để bảo đảm giá trị pháp lý.

2. Những trường hợp có thể thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất

2.1. Hai bên thỏa thuận chấm dứt việc ủy quyền

Khi bên ủy quyền và bên được ủy quyền cùng thống nhất dừng việc đại diện, hai bên có thể lập văn bản thỏa thuận chấm dứt ủy quyền. Nội dung nên ghi rõ thời điểm chấm dứt, những công việc đã hoàn thành, giấy tờ hoặc tài sản cần bàn giao và các nghĩa vụ còn lại. Cách này giúp xác định rõ thời điểm người được ủy quyền không còn tiếp tục thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, đồng thời hạn chế tranh chấp về sau. Theo Bộ luật Dân sự 2015, bên được ủy quyền có nghĩa vụ giao lại tài sản và lợi ích thu được trong quá trình thực hiện công việc nếu không có thỏa thuận khác.

2.2. Bên ủy quyền muốn đơn phương chấm dứt ủy quyền

Theo Điều 569 Bộ luật Dân sự 2015, bên ủy quyền có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng ủy quyền. Tuy nhiên, việc chấm dứt vẫn đi kèm những trách nhiệm nhất định. Nếu hợp đồng có thù lao, bên ủy quyền phải trả thù lao tương ứng với phần công việc đã thực hiện và bồi thường thiệt hại nếu có; nếu không có thù lao thì phải báo trước cho bên được ủy quyền trong một thời gian hợp lý. Vì vậy, trước khi thực hiện thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất, cần kiểm tra kỹ nội dung văn bản và những công việc người được ủy quyền đã thực hiện.

Bên ủy quyền có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng ủy quyền nhưng cần thực hiện đúng quy định pháp luật. (Nguồn: Sưu tầm)

Đặc biệt, nếu người được ủy quyền đang làm việc với người mua hoặc một bên thứ ba, việc thông báo chấm dứt cần được thực hiện kịp thời. Điều 569 yêu cầu bên ủy quyền thông báo bằng văn bản cho người thứ ba về việc chấm dứt; nếu không thông báo, giao dịch với người thứ ba vẫn có thể có hiệu lực trong trường hợp họ không biết việc ủy quyền đã chấm dứt. Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi việc ủy quyền liên quan trực tiếp đến giao dịch mua bán nhà đất.

2.3. Giấy ủy quyền hết thời hạn hoặc công việc đã hoàn thành

Nếu văn bản ủy quyền đã quy định rõ thời hạn thì khi thời hạn này kết thúc, các bên cần kiểm tra xem còn công việc nào đang được thực hiện hay không để xác định việc ủy quyền có tiếp tục hay đã chấm dứt theo thỏa thuận. Tương tự, nếu người được ủy quyền đã hoàn thành đúng công việc được giao, chẳng hạn hoàn tất một thủ tục hoặc giao dịch cụ thể, thì mục đích ủy quyền đã đạt được và quan hệ đại diện có thể kết thúc theo nội dung đã thỏa thuận.

Do đó, trước khi yêu cầu thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất, cần đọc kỹ văn bản để xác định thời hạn, phạm vi và công việc được ủy quyền. Việc này đặc biệt quan trọng với các giấy ủy quyền chỉ phục vụ một giao dịch cụ thể, bởi thời điểm hoàn thành công việc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ còn lại của các bên.

2.4. Người được ủy quyền không thực hiện đúng phạm vi được giao

Nếu người được ủy quyền tự ý thực hiện công việc vượt quá phạm vi, không tuân thủ chỉ dẫn hoặc vi phạm nghĩa vụ đã cam kết, bên ủy quyền cần nhanh chóng kiểm tra và có biện pháp xử lý phù hợp. Bộ luật Dân sự 2015 quy định người được ủy quyền phải thực hiện công việc theo ủy quyền, thông báo về quá trình thực hiện, bảo quản tài liệu được giao và giao lại tài sản, lợi ích thu được; nếu vi phạm nghĩa vụ thì có thể phải bồi thường thiệt hại.

Trong trường hợp này, bên ủy quyền nên lưu lại giấy ủy quyền, hợp đồng hoặc giấy tờ mua bán, chứng từ thanh toán, tin nhắn và các tài liệu thể hiện quá trình thực hiện công việc. Những căn cứ này giúp xác định người được ủy quyền đã thực hiện đến đâu, có vượt quá phạm vi được giao hay không và là cơ sở để yêu cầu hoàn trả tài sản, lợi ích hoặc bồi thường nếu phát sinh thiệt hại.

3. Thủ tục thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất

3.1. Kiểm tra nội dung giấy ủy quyền trước khi thực hiện

Trước khi thực hiện thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất, bên ủy quyền cần kiểm tra kỹ văn bản đã lập, đặc biệt là thời hạn, phạm vi ủy quyền, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên và điều khoản liên quan đến việc chấm dứt. Việc rà soát này giúp xác định quan hệ ủy quyền còn hiệu lực, người được ủy quyền đã thực hiện đến đâu và cách chấm dứt nào phù hợp với thỏa thuận cũng như quy định pháp luật.

3.2. Lập văn bản chấm dứt hoặc hủy ủy quyền

Khi chấm dứt ủy quyền, các bên nên lập văn bản ghi nhận rõ lý do, thời điểm chấm dứt, tình trạng công việc, việc bàn giao giấy tờ và các nghĩa vụ còn lại. Nếu hai bên cùng thống nhất, việc chấm dứt có thể được thể hiện bằng văn bản thỏa thuận; trường hợp một bên đơn phương chấm dứt thì cần thể hiện rõ ý chí chấm dứt và thực hiện các nghĩa vụ liên quan theo quy định, tránh nhầm lẫn giữa việc chấm dứt hợp đồng ủy quyền với việc hủy một giao dịch đã được xác lập.

Các bên nên lập văn bản chấm dứt ủy quyền với nội dung rõ ràng về thời điểm và nghĩa vụ liên quan. (Nguồn: Sưu tầm)

3.3. Xử lý giấy ủy quyền đã được công chứng

Nếu giấy ủy quyền mua bán nhà đất đã được công chứng, bên ủy quyền không nên chỉ thu hồi bản giấy mà cần thực hiện thủ tục phù hợp với tình trạng của văn bản công chứng. Theo Luật Công chứng 2024, việc công chứng sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hoặc hủy bỏ giao dịch đã được công chứng được thực hiện theo quy định của pháp luật. Do đó, các bên nên mang hồ sơ, bản gốc văn bản ủy quyền và giấy tờ liên quan đến tổ chức hành nghề công chứng để được xác định thủ tục phù hợp với trường hợp cụ thể.

3.4. Thông báo cho người được ủy quyền và các bên liên quan

Sau khi chấm dứt ủy quyền, bên ủy quyền nên thông báo rõ bằng văn bản cho người được ủy quyền và những cá nhân, tổ chức có liên quan, nhất là bên mua nếu người được ủy quyền đang thực hiện giao dịch. Việc thông báo giúp hạn chế khả năng người được ủy quyền tiếp tục nhân danh chủ sở hữu để ký giấy tờ hoặc thực hiện các công việc mới. Đồng thời, nên lưu lại bản thông báo, giấy giao nhận hoặc bằng chứng về việc thông báo để có căn cứ chứng minh thời điểm bên liên quan đã được biết về việc chấm dứt ủy quyền.

4. Thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất cần lưu ý gì?

4.1. Kiểm tra giao dịch đã được thực hiện đến đâu

Trước khi thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất, bên ủy quyền cần xác định người được ủy quyền đã thực hiện những công việc nào. Các nội dung cần kiểm tra gồm việc đã đặt cọc, ký giấy tờ, nhận tiền, bàn giao hồ sơ hoặc thực hiện thủ tục liên quan đến nhà đất hay chưa. Việc rà soát này giúp xác định những quyền và nghĩa vụ đã phát sinh, từ đó có hướng xử lý phù hợp trước khi chấm dứt ủy quyền.

4.2. Cẩn trọng nếu người được ủy quyền đã làm việc với bên thứ ba

Nếu người được ủy quyền đã giao dịch hoặc làm việc với người mua, người bán hay bên liên quan thì việc chấm dứt ủy quyền cần được thông báo rõ ràng. Theo Điều 569 Bộ luật Dân sự 2015, bên ủy quyền phải thông báo bằng văn bản cho người thứ ba về việc chấm dứt ủy quyền; nếu không thông báo, giao dịch với người thứ ba vẫn có thể có hiệu lực trong trường hợp họ không biết hoặc không phải biết việc ủy quyền đã chấm dứt. Vì vậy, cần đặc biệt lưu ý thời điểm thông báo và lưu lại bằng chứng đã thông báo.

4.3. Chấm dứt ủy quyền có làm mất các nghĩa vụ đã phát sinh trước đó không?

Việc chấm dứt ủy quyền không đồng nghĩa với việc mọi nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm chấm dứt đều tự động mất đi. Các bên vẫn có thể phải xử lý những khoản tiền đã nhận, thù lao, chi phí hợp lý, giấy tờ hoặc tài sản cần hoàn trả và trách nhiệm liên quan đến công việc đã thực hiện. Do đó, khi chấm dứt, nên đối chiếu lại toàn bộ quá trình thực hiện ủy quyền để xác định rõ phần nghĩa vụ đã hoàn tất và phần còn phải giải quyết.

4.4. Lưu giữ đầy đủ hồ sơ sau khi chấm dứt ủy quyền

Sau khi hoàn tất thủ tục, bên ủy quyền nên lưu giữ bản giấy ủy quyền ban đầu, văn bản chấm dứt hoặc hủy bỏ, thông báo gửi cho người được ủy quyền và bên thứ ba cùng các giấy tờ, chứng từ liên quan đến giao dịch. Hồ sơ càng đầy đủ thì càng thuận lợi khi cần chứng minh thời điểm chấm dứt, phạm vi công việc đã thực hiện hoặc giải quyết tranh chấp phát sinh sau này.

Việc xử lý thu hồi hoặc hủy giấy ủy quyền mua bán nhà đất cần được cân nhắc dựa trên nội dung văn bản, tình trạng giao dịch và các nghĩa vụ đã phát sinh. Thực hiện đúng ngay từ đầu không chỉ giúp chấm dứt quyền đại diện rõ ràng mà còn hạn chế nguy cơ tranh chấp với người được ủy quyền hoặc bên thứ ba. Nếu đang gặp vướng mắc trong quá trình chấm dứt ủy quyền, nên kiểm tra kỹ hồ sơ và quy định áp dụng trước khi thực hiện để bảo vệ quyền lợi của mình.