Tum là gì trong xây dựng và cách bố trí hợp lý trong nhà phố

1. Khái niệm tum là gì trong kiến trúc xây dựng

1.1. Tum là gì và nguồn gốc khái niệm

Trong kiến trúc nhà ở, nhiều người tìm hiểu tum là gì khi quan sát phần kiến trúc nhỏ nằm trên cùng của các ngôi nhà mái bằng. Tum thường được hiểu là phần công trình nhô lên phía trên mái nhà, có chức năng che chắn cầu thang bộ hoặc thang máy dẫn lên sân thượng. Khu vực này thường có diện tích nhỏ hơn các tầng bên dưới và đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật cho toàn bộ công trình.

Tum là phần kiến trúc nhỏ trên mái, che cầu thang lên sân thượng. (Nguồn: Sưu tầm)

Thuật ngữ tum xuất hiện phổ biến trong thiết kế nhà phố hoặc nhà ống tại khu đô thị, nơi diện tích đất xây dựng thường hạn chế. Việc bố trí tum giúp bảo vệ lối lên mái khỏi tác động của thời tiết như nắng và mưa, đồng thời tạo thêm không gian sử dụng trên tầng thượng. Trong nhiều trường hợp, tum còn được kết hợp với sân thượng để hình thành khu vực sinh hoạt ngoài trời cho gia đình.

Khác với tầng lửng nằm giữa các tầng chính của ngôi nhà, tum thường nằm ở vị trí cao nhất của công trình và có diện tích nhỏ hơn. Tầng lửng thường được thiết kế để mở rộng không gian sử dụng bên trong nhà, trong khi tum chủ yếu phục vụ chức năng kỹ thuật và kết nối với mái. Sự khác biệt này giúp phân biệt rõ hai loại cấu trúc trong thiết kế kiến trúc nhà ở.

1.2. Vai trò của tum trong kết cấu công trình

Trong kiến trúc nhà ở hiện đại, việc hiểu rõ tum là gì giúp thấy được vai trò của phần kiến trúc này trong kết cấu công trình. Tum thường được thiết kế nhằm bảo vệ khu vực cầu thang dẫn lên mái khỏi tác động của mưa gió và ánh nắng trực tiếp. Nhờ vậy, khu vực giao thông giữa các tầng và sân thượng được đảm bảo an toàn và thuận tiện sử dụng.

Ngoài chức năng che chắn, tum còn là nơi bố trí nhiều thiết bị kỹ thuật quan trọng của ngôi nhà. Một số công trình đặt bồn nước, hệ thống điện hoặc phòng kỹ thuật nhỏ trong khu vực tum để thuận tiện cho việc vận hành và bảo trì. Điều này giúp các thiết bị cần thiết được tập trung ở khu vực riêng biệt trên mái.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, tum còn có giá trị thẩm mỹ khi được thiết kế hài hòa với tổng thể kiến trúc. Kiến trúc sư thường lựa chọn hình khối và vật liệu phù hợp để phần tum trở thành điểm nhấn nhẹ nhàng trên mái nhà. Khi được bố trí hợp lý, tum góp phần hoàn thiện hình dáng tổng thể của công trình.

1.3. Các loại tum phổ biến hiện nay

Trong thiết kế nhà ở, việc tìm hiểu tum là gì cũng liên quan đến nhiều dạng tum khác nhau được áp dụng trong thực tế. Loại tum phổ biến nhất là tum che cầu thang đơn thuần, có diện tích nhỏ và chỉ phục vụ mục đích bảo vệ lối lên sân thượng. Thiết kế này thường xuất hiện trong các ngôi nhà phố có diện tích xây dựng hạn chế.

Tum có thể làm phòng thờ, kho hoặc không gian sinh hoạt nhỏ. (Nguồn: Sưu tầm)

Ngoài dạng cơ bản, nhiều gia đình tận dụng tum để bố trí các phòng chức năng nhỏ như phòng thờ, phòng giặt hoặc kho chứa đồ. Không gian này thường được thiết kế đơn giản nhưng vẫn đảm bảo đủ ánh sáng và thông gió. Việc tận dụng tum giúp gia tăng diện tích sử dụng mà không cần xây thêm tầng mới.

Trong xu hướng thiết kế hiện đại, tum còn được kết hợp với sân thượng xanh hoặc khu thư giãn ngoài trời. Một số công trình bố trí cây xanh, bàn ghế hoặc khu vườn nhỏ trên mái để tạo không gian sinh hoạt mở. Cách thiết kế này giúp tầng trên cùng của ngôi nhà trở thành khu vực thư giãn và cải thiện môi trường sống.

2. Công năng sử dụng của tầng tum trong nhà ở hiện đại

2.1. Tum làm phòng chức năng

Trong thiết kế nhà ở, việc hiểu rõ tum là gì giúp nhiều gia đình tận dụng khu vực này để bố trí các phòng chức năng phù hợp. Tum thường được sử dụng làm phòng thờ, phòng đọc sách hoặc phòng làm việc nhỏ vì vị trí trên cao tạo sự tách biệt với không gian sinh hoạt bên dưới. Nhờ vậy, không gian này thường mang lại cảm giác yên tĩnh và riêng tư.

Với diện tích vừa phải, phòng tum có thể được bố trí nội thất đơn giản như bàn làm việc, kệ sách hoặc bàn thờ. Sự kết hợp giữa không gian kín và sân thượng bên ngoài giúp khu vực này vừa riêng tư vừa thông thoáng. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động cần sự tập trung hoặc trang nghiêm.

Ngoài ra, nhiều gia đình sử dụng tum như một không gian đa năng để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt khác nhau. Một số thiết kế cho phép kết hợp phòng chức năng với khu phơi đồ hoặc khu vực trồng cây trên sân thượng. Việc tận dụng linh hoạt giúp tối ưu diện tích trong những ngôi nhà có quy mô nhỏ.

2.2. Tum kết hợp sân thượng

Trong nhiều công trình nhà phố hiện đại, việc tìm hiểu tum là gì thường gắn với thiết kế sân thượng kết hợp không gian mở. Tum thường được xây dựng liền kề sân thượng để tạo thành khu vực sinh hoạt ngoài trời. Không gian này có thể được sử dụng cho nhiều hoạt động thư giãn của gia đình.

Tum kết hợp sân thượng tạo không gian thư giãn và trồng cây xanh. (Nguồn: Sưu tầm)

Một xu hướng phổ biến là bố trí vườn mini hoặc khu trồng cây xanh trên sân thượng cạnh tum. Việc trồng cây giúp giảm bức xạ nhiệt cho mái nhà và cải thiện vi khí hậu trong khu vực sinh sống. Ngoài ra, cây xanh cũng tạo điểm nhấn cảnh quan cho phần trên cùng của công trình.

Không gian sân thượng kết hợp tum còn giúp cải thiện khả năng thông gió và ánh sáng tự nhiên cho ngôi nhà. Khi được thiết kế hợp lý, khu vực này trở thành nơi kết nối giữa không gian bên trong và môi trường bên ngoài. Điều này góp phần nâng cao chất lượng không gian sống trong nhà phố.

2.3. Ứng dụng tum trong biệt thự và khu đô thị cao cấp

Trong các dự án nhà ở quy hoạch đồng bộ, việc hiểu rõ tum là gì giúp kiến trúc sư thiết kế phần mái hài hòa với tổng thể kiến trúc. Tum trong biệt thự hoặc nhà phố cao cấp thường được thiết kế tinh giản nhằm đảm bảo không phá vỡ hình khối chung của công trình. Sự cân đối giữa tum và các tầng bên dưới giúp tạo nên vẻ ngoài hài hòa cho toàn bộ ngôi nhà.

Tại nhiều khu đô thị cao cấp, thiết kế tum được kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo tính thống nhất về kiến trúc. Khi các công trình trong cùng khu vực có chiều cao và hình thức mái tương đồng, cảnh quan đô thị trở nên đồng bộ và dễ nhận diện. Điều này góp phần nâng cao giá trị thẩm mỹ của toàn bộ khu dân cư.

Thiết kế tum đồng nhất trong các dự án quy hoạch lớn còn giúp duy trì hình ảnh kiến trúc ổn định trong thời gian dài. Khi các công trình tuân thủ quy chuẩn chung về chiều cao và hình thức, khu đô thị có thể giữ được vẻ hài hòa tổng thể. Điều này cũng ảnh hưởng tích cực đến giá trị bất động sản trong khu vực.

3. Quy định pháp lý và lưu ý khi xây dựng tum

3.1. Quy định về diện tích và chiều cao tum

Trong lĩnh vực xây dựng, việc hiểu rõ tum là gì cần đi kèm với các quy định pháp lý liên quan đến thiết kế và diện tích. Theo quy định hiện hành, tum thường không được tính là một tầng riêng của công trình nếu chỉ dùng để che cầu thang hoặc đặt thiết bị kỹ thuật.

Theo Thông tư 06/2021/TT-BXD, tum thang không tính vào số tầng công trình nếu diện tích mái tum không vượt quá 30% diện tích sàn mái. Lưu ý: Diện tích này bao gồm cả phần diện tích thang và các khu vực chức năng bên trong tum.

Diện tích tum thường không vượt 30% sàn mái theo quy định. (Nguồn: Sưu tầm)

Ngoài giới hạn về diện tích, chiều cao của tum cũng được quy định để đảm bảo phù hợp với tổng thể công trình. Theo quy chuẩn kỹ thuật mới nhất, chiều cao của tum thang không được tính vào chiều cao công trình nếu nó chỉ phục vụ mục đích che chắn cầu thang, kỹ thuật. Tuy nhiên, để không bị tính là một tầng, chiều cao tum thường được khống chế không quá 3m (tính từ mặt sàn mái đến mặt trên mái tum).

Việc tuân thủ các quy định về diện tích và chiều cao giúp tum không làm thay đổi số tầng của công trình trong giấy phép xây dựng. Khi thiết kế đúng tiêu chuẩn, tum chỉ được xem như phần kiến trúc phụ trợ trên mái. Điều này giúp tránh phát sinh các vấn đề pháp lý trong quá trình thi công.

3.2. Trường hợp tum bị tính là tầng

Một lưu ý cực kỳ quan trọng: Nếu tum có diện tích vượt quá 30% diện tích sàn mái, hoặc bạn bố trí công năng như một phòng ngủ kín, nó sẽ bị tính là 1 tầng. Điều này có thể dẫn đến việc sai giấy phép xây dựng nếu ban đầu nhà bạn chỉ đăng ký là nhà 3 tầng + tum (khi đó sẽ bị coi là nhà 4 tầng).

Ngoài diện tích và chiều cao, việc sử dụng tum sai mục đích cũng có thể dẫn đến thay đổi cách tính số tầng. Ví dụ, nếu tum được thiết kế như một tầng nhà hoàn chỉnh với diện tích lớn và nhiều phòng chức năng, cơ quan quản lý có thể xem đây là một tầng độc lập. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giấy phép xây dựng của công trình.

Việc xây dựng tum không đúng quy định có thể dẫn đến rủi ro pháp lý hoặc phải điều chỉnh công trình sau khi hoàn thiện. Trong một số trường hợp, chủ nhà có thể bị yêu cầu thay đổi thiết kế hoặc xử lý vi phạm xây dựng. Vì vậy, việc tuân thủ quy chuẩn ngay từ giai đoạn thiết kế là rất quan trọng.

3.3. Lưu ý thiết kế tum hợp lý

Trong quá trình thiết kế nhà ở, việc hiểu rõ tum là gì giúp đảm bảo tum được bố trí hợp lý về công năng và kỹ thuật. Do nằm ở vị trí trên cùng của ngôi nhà, tum thường chịu tác động trực tiếp của nắng và mưa. Vì vậy, giải pháp chống nóng và chống thấm là yếu tố cần được chú trọng trong quá trình thiết kế.

Thiết kế tum cần chống nóng, chống thấm và đảm bảo thông gió tốt. (Nguồn: Sưu tầm)

Hệ thống thông gió và ánh sáng tự nhiên cũng cần được tính toán hợp lý để đảm bảo không gian tum luôn thông thoáng. Cửa sổ, ô thông gió hoặc mái kính thường được sử dụng để tăng cường ánh sáng và giảm cảm giác kín bức. Điều này giúp tum trở thành không gian sử dụng hiệu quả hơn.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, thiết kế tum cần phù hợp với phong cách kiến trúc tổng thể của ngôi nhà. Kiến trúc sư thường lựa chọn hình khối đơn giản và vật liệu phù hợp để tạo sự hài hòa với các tầng bên dưới. Khi được thiết kế đồng bộ, tum có thể trở thành điểm nhấn nhẹ nhàng cho công trình.

4. Xu hướng thiết kế tum trong kiến trúc nhà phố và biệt thự hiện nay

Trong kiến trúc nhà ở hiện đại, việc hiểu rõ tum là gì giúp thấy được sự thay đổi trong cách thiết kế phần mái của công trình. Nhiều kiến trúc sư lựa chọn phong cách tối giản cho tum nhằm giảm bớt chi tiết phức tạp và tạo hình khối gọn gàng. Thiết kế này phù hợp với xu hướng kiến trúc hiện đại đang phổ biến trong các khu đô thị.

Xu hướng tum hiện đại kết hợp mái xanh và thiết kế tối giản. (Nguồn: Sưu tầm)

Một xu hướng khác là kết hợp tum với mái xanh hoặc khu vườn nhỏ trên sân thượng. Việc trồng cây và bố trí không gian thư giãn trên mái giúp cải thiện môi trường sống và giảm bức xạ nhiệt cho ngôi nhà. Không gian xanh trên mái cũng tạo nên sự kết nối giữa kiến trúc và thiên nhiên.

Hiểu rõ tum là gì giúp gia chủ tận dụng hiệu quả không gian trên cùng của ngôi nhà mà vẫn đảm bảo đúng quy định xây dựng. Khi được thiết kế hợp lý, tum không chỉ đơn thuần là một phần mở rộng không gian sử dụng mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu công năng cho ngôi nhà. Nhờ vậy, tổng thể kiến trúc trở nên hài hòa, cân đối và tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho ngôi nhà.